Spis treści
Wypieranie problemu z uzależnieniem – mechanizmy, emocje i droga do zmiany
W dzisiejszym artykule pochylimy się nad tematem „Wypieranie problemu z uzależnieniem”. Uzależnienie to choroba, która rozwija się podstępnie, a jednym z jej najczęstszych objawów jest wypieranie problemu. Osoby uzależnione często nie przyznają się do tego, że mają kłopot – przed sobą, bliskimi czy światem zewnętrznym. Twierdzą, że „panują nad sytuacją”, „mogą przestać w każdej chwili” albo że „inni mają gorzej”. Mechanizm zaprzeczania to naturalna obrona psychiki, ale jednocześnie największa bariera na drodze do zdrowienia.
W tym artykule omówimy:
czym jest wypieranie uzależnienia,
jak wygląda życie osób, które zaprzeczają chorobie,
przykłady doświadczeń i wyznań osób uzależnionych,
sposoby, jak rozmawiać i uświadamiać bliskich,
rolę psychoterapii w wychodzeniu z uzależnienia.
Warto przeczytać: Problem uzależnień w Krakowie na tle Polski
Czym jest wypieranie problemu z uzależnieniem?
Wypieranie (zaprzeczanie) to mechanizm obronny, który chroni człowieka przed konfrontacją z bolesną prawdą. Dla osoby uzależnionej oznacza to nieprzyjmowanie do wiadomości, że alkohol, narkotyki, hazard czy inne zachowania przejęły kontrolę nad jej życiem.
Osoba w fazie zaprzeczania:
minimalizuje problem („to tylko piwko wieczorem”),
przerzuca winę („piję, bo mam stresującą pracę”),
porównuje się („inni piją więcej”),
obiecuje poprawę („od jutra przestanę”),
tworzy pozory normalności („chodzę do pracy, więc nie mam problemu”).
Artykuł z zakresu narkomanii: Uzależnienie od metamfetaminy oraz Uzależnienie od marihuany
Przykłady wyznań osób uzależnionych
➡️ Marek, 42 lata, alkoholik:
„Przez lata mówiłem żonie, że przesadza. Przecież chodziłem codziennie do pracy, płaciłem rachunki. Dopiero kiedy straciłem prawo jazdy za jazdę po alkoholu, dotarło do mnie, że nie mam kontroli.”
➡️ Kasia, 29 lat, uzależniona od hazardu:
„Wmawiałam sobie, że gram dla zabawy. Tłumaczyłam bliskim, że mam prawo do rozrywki. Gdy spłatałam długi pożyczkami i zaczęłam kłamać, zrozumiałam, że to coś więcej niż rozrywka.”
➡️ Andrzej, 55 lat, alkoholik:
„Długo powtarzałem: mogę przestać kiedy chcę. Ale nigdy nie chciałem. W końcu dzieci się ode mnie odsunęły, a ja zostałem sam z butelką. Wtedy uderzyła mnie prawda.”
Warto przeczytać: Uzależnienie od piwa
Emocje osób wypierających uzależnienie
Choć na zewnątrz mogą wydawać się pewni siebie, w środku przeżywają silne emocje:
wstyd – nie chcą przyznać się do słabości,
strach – boją się utraty bliskich, pracy, reputacji,
poczucie winy – które maskują agresją lub obojętnością,
lęk przed zmianą – życie bez używki wydaje się im nie do zniesienia.
Warto przeczytać: Kłamstwa i mechanizmy obronne w aktywnym uzależnieniu
Jak uświadomić osobę uzależnioną?
Przekonanie osoby wypierającej problem jest trudne, ale możliwe. Kilka skutecznych sposobów:
Mów o faktach, nie o ocenach – zamiast: „Jesteś pijakiem”, powiedz: „Wczoraj zasnąłeś po alkoholu i dzieci to widziały”.
Wyrażaj emocje – „Czuję lęk, kiedy prowadzisz po alkoholu”.
Nie usprawiedliwiaj – nie ukrywaj konsekwencji, nie spłacaj długów za hazard.
Zaproponuj pomoc – wspólna wizyta u terapeuty uzależnień, udział w grupie wsparcia.
Ustal granice – np. „Jeśli nie podejmiesz leczenia, nie będę dłużej cię kryć przed rodziną”.
Jak wygląda terapia uzależnienia?
Psychoterapia uzależnień to klucz do zdrowienia. Obejmuje kilka etapów:
Terapia indywidualna uzależnień – spotkania z terapeutą, podczas których pacjent uczy się rozpoznawać swoje mechanizmy zaprzeczania, emocje i schematy.
Terapia grupowa uzależnień – wymiana doświadczeń z innymi uzależnionymi, poczucie, że nie jest się samym.
Grupy wsparcia (AA, NA) – dzielenie się doświadczeniami, motywacja do trzeźwości.
Praca nad nawrotami – uczenie się, jak radzić sobie ze stresem i pokusami.
Przeczytaj również: Wpływ COVID-19 na uzależnienia
Telefony zaufania dla osób uzależnionych
Korzyści psychoterapii uzależnień
Psychoterapia nie tylko pomaga w zaprzestaniu picia, grania czy brania substancji, ale również:
przywraca poczucie kontroli nad życiem,
odbudowuje relacje rodzinne i społeczne,
uczy zdrowych sposobów radzenia sobie ze stresem,
zmniejsza ryzyko nawrotów.
Wypieranie problemu z uzależnieniem – Podsumowanie
Wypieranie problemu z uzależnieniem to naturalny, ale bardzo groźny mechanizm. Oddala osobę uzależnioną od podjęcia terapii i pogłębia kryzys. Rozmowa, wsparcie i wskazanie drogi do profesjonalnej pomocy mogą stać się pierwszym krokiem do zmiany.
👉 Uzależnienie nie jest wyborem, ale leczenie już tak. Psychoterapia uzależnień w Krakowie daje szansę nie tylko na trzeźwość, ale też na nowe, pełniejsze życie.
Często zadawane pytania na temat wypierania problemu z uzależnieniem
Czym jest mechanizm wypierania problemu z uzależnieniem?
Wypieranie, czyli zaprzeczanie, to mechanizm obronny, który chroni osobę uzależnioną przed konfrontacją z bolesną prawdą, na przykład nieuznawaniem, że alkohol, narkotyki lub hazardem przejęły kontrolę nad jej życiem.
Jak zachowują się osoby w fazie wypierania uzależnienia?
Osoby w fazie wypierania minimalizują problem, przerzucają winę, porównują się z innymi, obiecują poprawę i tworzą pozory normalności, aby zapobiec przyjęciu do wiadomości swojego uzależnienia.
Jakie emocje przeżywają osoby wypierające uzależnienie?
Przy nich występują silne emocje takie jak wstyd, strach, poczucie winy oraz lęk przed zmianą, które maskują zwykle agresją lub obojętnością.
Jak można uświadomić osobę wypierającą problem uzależnienia?
Można to zrobić, mówiąc o faktach zamiast ocen, wyrażając emocje, nie usprawiedliwiając zachowań, proponując pomoc i ustalając granice, które zmuszą do refleksji.
Czym jest terapia uzależnień i jak wygląda?
Terapia uzależnień to klucz do wyjścia z nałogu, obejmuje indywidualne sesje, terapię grupową, udział w grupach wsparcia i pracę nad nawrotami, ucząc jak radzić sobie z pokusami i stresem.
